Getah (Hevea brasiliensis) ialah antara tanaman komoditi terpenting di Malaysia. Satu kajian oleh Universiti Putra Malaysia (UPM) dan University of Warwick menyatakan pengeluaran lateks daripada pokok getah ialah komoditi kedua terpenting di Malaysia [1]. Satu ulasan oleh UPM dan Lembaga Getah Malaysia (LGM) menyatakan getah ialah sumber utama getah asli, dan komoditi utama kedua di Malaysia selepas kelapa sawit [2].
Artikel ini meneliti dapatan kajian tentang kepentingan industri getah Malaysia, punca kemerosotan pengeluarannya, dan cadangan yang dikemukakan oleh penyelidik.
Kepentingan Ekonomi
Satu kajian oleh The University of Queensland dan LGM menyatakan industri getah ialah antara penyumbang terbesar kepada KDNK Malaysia dan penting dari segi ekonomi [3]. Satu kajian oleh UPM dan Institut Penyelidikan Perhutanan Malaysia (FRIM) menyatakan industri getah di Malaysia merupakan sumber hasil yang penting, iaitu getah asli untuk eksport dan penggunaan domestik [4].
Pengeluaran yang Merosot
Kajian The University of Queensland dan LGM menyatakan pengeluaran getah telah merosot dalam beberapa dekad kebelakangan [3]. Kemerosotan yang sama turut berlaku pada tanaman lain seperti koko [3]. Kemerosotan ini menjejaskan mata pencarian pekebun kecil getah tempatan [3].
Kajian ini menggunakan pendekatan pemikiran sistem untuk menganalisis mekanisme maklum balas yang mengawal pengeluaran getah [3]. Selain data sekunder, penyelidik menjalankan perbincangan kumpulan fokus dan temu bual mendalam dengan pelbagai pihak dalam rantaian bekalan getah di Semenanjung Malaysia [3].
Punca Kemerosotan
Kajian ini mendapati gelung maklum balas antara permintaan dan bekalan global, harga getah nasional, dan pendapatan pekebun kecil menentukan pengeluaran getah di peringkat tempatan [3]. Faktor yang mengekalkan harga getah rendah termasuk [3]:
-
Kurang pematuhan dan penyertaan dalam dasar sekatan eksport global.
-
Insentif harga nasional yang tidak mencukupi.
-
Ketiadaan peraturan import nasional.
Harga rendah menyebabkan keuntungan rendah bagi pekebun kecil [3]. Akibatnya [3]:
-
Pekebun kecil mengurangkan aktiviti menoreh dan penyelenggaraan kebun.
-
Sebahagian pekebun meninggalkan pertanian getah sepenuhnya.
-
Keluasan ladang getah dan pengeluaran getah berkurangan.
Ancaman Penyakit
Selain faktor harga, penyakit turut mengancam industri ini. Kajian UPM dan University of Warwick menyatakan industri lateks diancam oleh penyakit reput akar putih yang disebabkan oleh Rigidoporus microporus, yang membawa kepada kehilangan hasil lateks dan kematian pokok [1]. Kajian UPM dan FRIM mendapati semua kawasan persampelan di lima negeri dijangkiti penyakit akar, dengan kejadian penyakit di lapangan antara 5% hingga 40% [4].
Ulasan UPM dan LGM menyatakan pokok getah terdedah kepada pelbagai penyakit daun yang menyebabkan kehilangan hasil yang ketara [2]. Satu epidemik penyakit daun baharu yang serius, yang dinamakan sementara sebagai gugur daun sekunder Pestalotiopsis, telah dikenal pasti menjejaskan banyak ladang getah di negara pengeluar getah [2].
Satu kajian oleh UPM dan FRIM menyatakan dapatannya memberikan maklumat berguna untuk menambah baik strategi kawalan penyakit sedia ada, seterusnya meningkatkan pengeluaran getah di Malaysia [4].
Cadangan Dasar
Kajian The University of Queensland dan LGM mencadangkan beberapa penambahbaikan dasar [3]:
| Bidang | Cadangan |
|---|---|
| Pasaran global | Meningkatkan pemantauan bekalan getah melalui kerjasama antarabangsa |
| Penggunaan domestik | Meningkatkan penggunaan getah tempatan melalui projek dan insentif kerajaan, diikuti peraturan import yang ketat |
| Pendapatan pekebun kecil | Insentif kerajaan, penyelidikan dan pembangunan, koperasi, kepelbagaian tanaman dan sokongan sektor swasta |
Pengkaji menyatakan dapatan ini juga boleh digunakan di negara pengeluar getah lain kerana dinamik yang serupa wujud dalam sistem pengeluaran getah global [3].
Kepelbagaian Tanaman sebagai Pilihan
Cadangan kepelbagaian tanaman disokong oleh beberapa kajian luar negara. Satu ulasan sistematik oleh Harper Adams University dan Kasetsart University mendapati agroforestri getah berpotensi mengurangkan kerentanan pekebun kecil terhadap pasaran yang tidak menentu, terutamanya jika bahagian pendapatan daripada spesies sekunder adalah besar [5]. Satu ulasan oleh Universitas Gadjah Mada dan rakan kongsi menyatakan harga getah rendah dan produktiviti buruh yang rendah di kebun kecil telah membawa kepada penukaran ladang getah kepada tanaman yang lebih menguntungkan secara mendadak [6].
Kekurangan Buruh
Masalah buruh turut dilaporkan dalam kajian lain. Satu kajian di Thailand menyatakan harga getah yang menurun dan kekurangan buruh dalam konteks variasi iklim ialah masalah bagi pekebun kecil getah [7]. Satu kajian oleh Rajamangala University of Technology Tawan-ok menyatakan penanaman getah menghadapi masalah kekurangan buruh menoreh dan hasil getah kering yang rendah [8]. Satu ulasan oleh University of Hohenheim menyatakan isu buruh kini lebih relevan kerana wujud pilihan pendapatan alternatif, sama ada tanaman bersaing seperti kelapa sawit atau peluang pendapatan di luar ladang [9].
Bagi Pekebun Getah
Bagi kawalan perosak dan penyakit, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI, serta Lembaga Getah Malaysia, tentang klon, sistem torehan dan pengurusan kebun getah.
Kesimpulan
Getah ialah komoditi kedua terpenting di Malaysia, tetapi pengeluarannya merosot sejak beberapa dekad. Kajian bersama LGM mendapati harga rendah menyebabkan pekebun kecil mengurangkan torehan dan meninggalkan getah. Penyakit akar putih dan penyakit daun turut mengancam hasil. Penyelidik mencadangkan insentif, penggunaan domestik dan kepelbagaian tanaman.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat ekonomi atau agronomi khusus.
Rujukan
[1] W. Z. Go, Kit L. Chin et al. (2021). Virulence of Rigidoporus microporus Isolates Causing White Root Rot Disease on Rubber Trees (Hevea brasiliensis) in Malaysia. Plants. DOI: 10.3390/plants10102123. https://consensus.app/papers/details/d2c126b3a55c57d3bb23a9d9be93f3a1/
[2] Mui-Yun Wong and Mohd Rafii Yusop (2022). Emerging and Existing Major Leaf Diseases of Hevea brasiliensis in Malaysia. Journal of Current Opinion in Crop Science. DOI: 10.62773/jcocs.v3i1.129. https://consensus.app/papers/details/1493bd60ff7d54bc915366f6db253864/
[3] M. Ali, Md. Ali Akber et al. (2021). The dynamics of rubber production in Malaysia: Potential impacts, challenges and proposed interventions. Forest Policy and Economics. DOI: 10.1016/j.forpol.2021.102449. https://consensus.app/papers/details/139f62d71d505727a3bb8742af4eb8ba/
[4] Bernice Andrew, Khairulmazmi Ahmad et al. (2021). Disease prevalence and molecular characterisation of Rigidoporus microporus associated with white root rot disease of rubber tree (Hevea brasiliensis) in Malaysia. Journal of Rubber Research. DOI: 10.1007/s42464-021-00083-x. https://consensus.app/papers/details/ec3f84ff6adb566194a69a192e33d8c9/
[5] I. Y. Huang, Katy L. James et al. (2022). Economic outcomes of rubber-based agroforestry systems: a systematic review and narrative synthesis. Agroforestry Systems. DOI: 10.1007/s10457-022-00734-x. https://consensus.app/papers/details/737ab7e3c71f5c319b81468c69ecebd7/
[6] Andi Nur Cahyo, Ying Dong et al. (2024). Rubber-Based Agroforestry Systems Associated with Food Crops: A Solution for Sustainable Rubber and Food Production?. Agriculture. DOI: 10.3390/agriculture14071038. https://consensus.app/papers/details/ca7fd9df09325436b147ee1688a7ef92/
[7] Thongchai Sainoi, S. Sdoodee et al. (2017). Low frequency tapping systems applied to young-tapped trees of Hevea brasiliensis (Willd. ex A. Juss.) Müll. Arg. in Southern Thailand. Agriculture and Natural Resources. DOI: 10.1016/j.anres.2017.03.001. https://consensus.app/papers/details/7b5341bbcc9d5815bb247414f111ada4/
[8] Tanpa nama pengarang (2023). EFFECTS OF MANAGEMENT PRACTICES AND TAPPING SYSTEM ON LATEX AND DRY RUBBER YIELDS OF RUBBER TREE CLONE RRIT 251. The Journal of Animal and Plant Sciences. DOI: 10.36899/japs.2024.1.0694. https://consensus.app/papers/details/22c06eec47a65e809dc4d88a53c18d1d/
[9] G. Langenberger, G. Cadisch et al. (2017). Rubber intercropping: a viable concept for the 21st century?. Agroforestry Systems. DOI: 10.1007/s10457-016-9961-8. https://consensus.app/papers/details/e2d329d8882057f1b2650232882ce6f3/
Kata Kunci
getah, industri getah, Lembaga Getah Malaysia, pekebun kecil, komoditi
