Kulit manggis telah lama digunakan dalam perubatan tradisional. Satu ulasan menyatakan manggis digunakan secara tradisional untuk merawat pelbagai penyakit, daripada disentri hingga penyembuhan luka [1]. Kini, ekstrak kulit manggis dijual secara meluas sebagai suplemen.
Berbeza dengan kebanyakan buah tempatan, ekstrak kulit manggis telah diuji dalam beberapa ujian rawak terkawal pada manusia. Artikel ini meneliti hasil ujian-ujian tersebut, termasuk yang positif dan yang negatif.
Mengapa Kulit Manggis Dikaji?
Satu protokol kajian menyatakan kulit manggis yang tebal mengandungi santon, sebatian yang mungkin mensasarkan laluan biologi seperti keradangan, sistem redoks, disfungsi mitokondria dan neurogenesis [2]. Satu lagi ujian menyatakan kulit manggis mempunyai sifat serotonogenik, antioksidan, anti-radang dan neurogenik [3].
Skizofrenia: Hasil Bercanggah
Ujian awal positif. Satu ujian rawak di James Cook University memberikan 1,000 mg serbuk kulit manggis sehari atau plasebo selama 180 hari kepada pesakit skizofrenia, sebagai tambahan kepada rawatan biasa [4]. Kumpulan manggis menunjukkan perbezaan yang signifikan dalam skor simptom (PANSS) berbanding plasebo, dengan saiz kesan yang besar [4]. Ekstrak dilaporkan boleh diterima dengan baik [4].
Ujian lebih besar negatif. Satu ujian rawak dua buta yang lebih besar di dua lokasi di Australia (Brisbane dan Victoria) melibatkan 148 orang [5]. Peserta menerima 1,000 mg kulit manggis sehari atau plasebo selama 24 minggu [5]. Dapatannya [5]:
-
Kedua-dua kumpulan bertambah baik pada semua ukuran simptom, fungsi dan kualiti hidup.
-
Tiada perbezaan antara kumpulan dalam kadar perubahan pada minggu ke-24 atau ke-28.
Pengkaji menyimpulkan dapatan mereka tidak menyokong ekstrak kulit manggis sebagai rawatan tambahan untuk skizofrenia [5].
Fungsi kognitif. Analisis sekunder ke atas 114 peserta daripada ujian yang sama mendapati tiada perubahan signifikan antara kumpulan dalam mana-mana ukuran kognitif [6].
Kemurungan Bipolar: Kesan Terhad
Satu ujian rawak dua buta di beberapa lokasi selama 28 minggu menguji ekstrak kulit manggis sebagai tambahan kepada rawatan biasa bagi kemurungan bipolar [3]. Seramai 70 peserta menerima manggis dan 82 menerima plasebo [3]. Dapatannya [3]:
-
Perubahan keseluruhan simptom kemurungan tidak banyak berbeza antara kumpulan sepanjang ujian.
-
Pada minggu ke-24, kumpulan manggis menunjukkan peningkatan yang lebih besar dalam simptom mood, keterukan klinikal dan fungsi sosial berbanding permulaan.
-
Perbezaan ini berkurangan pada minggu ke-28 selepas rawatan dihentikan.
-
Tiada kesan terhadap simptom mania atau kualiti hidup.
Pengkaji menyimpulkan keberkesanannya terhad dan perlu disahkan melalui ujian ulangan [3].
Penyakit Alzheimer: Hasil Awal Menjanjikan
Satu ujian rawak oleh penyelidik termasuk dari Hospital Siriraj, Universiti Mahidol, menguji ekstrak kulit manggis larut air pada pesakit Alzheimer ringan hingga sederhana [7]. Dapatannya [7]:
-
Peserta menerima dos rendah (4 mg/kg/hari), dos tinggi (dinaikkan kepada 8 mg/kg/hari), atau plasebo selama 24 minggu.
-
Peratusan peserta yang mencapai perbezaan bermakna secara klinikal pada skor kognitif lebih tinggi dengan signifikan dalam kumpulan dos rendah berbanding plasebo.
-
Ekstrak kelihatan selamat dan boleh diterima dengan baik.
-
Manfaat berbeza antara individu bergantung kepada tindak balas antioksidan.
Diabetes pada Warga Emas
Satu ujian rawak dua buta ke atas 72 pesakit diabetes jenis 2 warga emas menguji suplemen ekstrak kulit manggis [8]. Dapatannya [8]:
-
Suplemen memperbaiki paras LDL dan HDL dengan signifikan berbanding kawalan.
-
Tiada perbezaan signifikan dalam glukosa puasa, HbA1c, insulin atau rintangan insulin (HOMA-IR).
-
Terdapat perbezaan dalam HbA1c dan LDL antara kumpulan pada permulaan kajian.
Kajian haiwan sebelum ini menunjukkan ekstrak etanol kulit manggis pada 400 mg/kg menurunkan glukosa darah mencit yang diberi diet tinggi lemak [9]. Namun, kesan ini tidak dilihat pada manusia dalam ujian di atas.
Radang Gusi
Satu ujian rawak di beberapa pusat ke atas 104 pesakit radang gusi atau periodontitis awal menguji kapsul 194 mg gabungan ekstrak manggis dan propolis setiap hari selama lapan minggu [10]. Kumpulan rawatan menunjukkan perbezaan yang signifikan dalam indeks gusi pada minggu ke-4 dan ke-8 berbanding plasebo [10]. Namun, produk ini mengandungi gabungan dua bahan, jadi kesan manggis sahaja tidak dapat dipastikan.
Ringkasan Bukti
| Keadaan | Hasil ujian klinikal |
|---|---|
| Skizofrenia | Satu ujian positif [4], satu ujian lebih besar negatif [5] |
| Kognitif dalam skizofrenia | Tiada kesan [6] |
| Kemurungan bipolar | Kesan terhad [3] |
| Alzheimer | Kesan awal positif [7] |
| Diabetes warga emas | LDL dan HDL bertambah baik, gula darah tidak berubah [8] |
| Radang gusi | Positif, tetapi bersama propolis [10] |
Bagi yang Menanam Manggis Sendiri
Bagi yang menanam manggis sendiri, gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang penjagaan pokok manggis.
Kesimpulan
Ekstrak kulit manggis ialah antara sedikit produk buah tempatan yang telah diuji dalam ujian rawak terkawal pada manusia. Hasilnya bercampur: ujian yang lebih besar untuk skizofrenia tidak menemui kesan, kesan untuk kemurungan bipolar terhad, dan dalam diabetes ia tidak memperbaiki gula darah walaupun profil kolesterol bertambah baik. Ujian Alzheimer menunjukkan hasil awal yang menjanjikan. Dalam ujian Alzheimer dan ujian awal skizofrenia, ekstrak ini dilaporkan boleh diterima dengan baik, tetapi ia tidak boleh menggantikan rawatan perubatan.
Penafian kesihatan: Artikel ini untuk pengetahuan umum berdasarkan ringkasan kajian dan bukan nasihat perubatan. Pesakit yang mengambil ubat untuk penyakit mental, diabetes atau penyakit lain perlu berbincang dengan doktor sebelum mengambil suplemen manggis.
Rujukan
[1] Lindsay S. Kalick, Hamaad Khan et al. (2022). Mangosteen for malignancy prevention and intervention: Current evidence, molecular mechanisms, and future perspectives. Pharmacological research. DOI: 10.1016/j.phrs.2022.106630. https://consensus.app/papers/details/e0cfcfe9f35e55118cc9c136f8cdbf1c/
[2] A. Turner, J. McGrath et al. (2019). Protocol and Rationale: A 24-week Double-blind, Randomized, Placebo Controlled Trial of the Efficacy of Adjunctive Garcinia mangostana Linn. (Mangosteen) Pericarp for Schizophrenia. Clinical Psychopharmacology and Neuroscience. DOI: 10.9758/cpn.2019.17.2.297. https://consensus.app/papers/details/db1de7e565ce5273a491dd5286922125/
[3] Olivia M. Dean, S. Cotton et al. (2025). The efficacy of adjunctive Garcinia mangostana Linn. (mangosteen) pericarp extract for bipolar depression: 24-week randomised controlled trial. The British Journal of Psychiatry. DOI: 10.1192/bjp.2025.108. https://consensus.app/papers/details/d403d37c5e8b541c8559b7f06d83356c/
[4] W. Laupu (2014). The efficacy of Garcinia mangostana L. (mangosteen) pericarp as an adjunctive to second-generation antipsychotics for the treatment of schizophrenia: a double blind, randomised, placebo-controlled trial. Unknown Journal. DOI: 10.25903/vbtg-hx65. https://consensus.app/papers/details/5ce88068aca354bb87ed27ba472c6ac3/
[5] A. Turner, A. Baker et al. (2020). Adjunctive Garcinia mangostana Linn. (Mangosteen) Pericarp for Schizophrenia: A 24-Week Double-blind, Randomized, Placebo Controlled Efficacy Trial: Péricarpe d’appoint Garcinia mangostana Linn (mangoustan) pour la schizophrénie : un essai d’efficacité de 24 semaines, à double insu, randomisé et con. The Canadian Journal of Psychiatry. DOI: 10.1177/0706743720982437. https://consensus.app/papers/details/ab80818694315d1f851a84aef0aa77ce/
[6] W. Marx, D. Skvarc et al. (2021). The Effect of Adjunctive Mangosteen Pericarp on Cognition in People With Schizophrenia: Secondary Analysis of a Randomized Controlled Trial. Frontiers in Psychiatry. DOI: 10.3389/fpsyt.2021.626486. https://consensus.app/papers/details/8ae0a7afc8495f7db78d036eaa661288/
[7] W. Muangpaisan, Puvanant Wiputhanuphongs et al. (2022). Effects of water?soluble mangosteen extract on cognitive function and neuropsychiatric symptoms in patients with mild to moderate Alzheimer’s disease (WECAN?AD): A randomized controlled trial. Alzheimer’s & Dementia : Translational Research & Clinical Interventions. DOI: 10.1002/trc2.12292. https://consensus.app/papers/details/5a6416e4313859f9b8d3c81d4991763a/
[8] Yosef Purwoko, Heri Nugroho et al. (2026). Effect of Garcinia mangostana Linn. Pericarp Extract Supplementation on Lipid Profile and Glycemic Parameters in Elderly Patients with Type 2 Diabetes Mellitus: A Double-Blind Randomized Controlled Trial. Indonesian Journal of Global Health Research. DOI: 10.37287/ijghr.v8i4.1661. https://consensus.app/papers/details/6a5526e3075a5a11af38c3ebc7e5789e/
[9] H. Nguyen, Ngân Thu Tr?n, and H?nh Th? H?ng Nguy?n (2026). ANTIOXIDANT ACTIVITY AND SELECTED METABOLIC EFFECTS OF ETHANOL EXTRACT FROM MANGOSTEEN (Garcinia mangostana L.) PERICARP IN HIGH-FAT DIET–INDUCED MICE: AN IN VITRO AND IN VIVO STUDY. Journal of Science Natural Science. DOI: 10.18173/2354-1059.2026-0011. https://consensus.app/papers/details/edb05c9082ce5ff3a4399f9995f8a678/
[10] Jinyoung Park, Kyung-A Ko et al. (2021). Clinical and Immunological Efficacy of Mangosteen and Propolis Extracted Complex in Patients with Gingivitis: A Multi-Centered Randomized Controlled Clinical Trial. Nutrients. DOI: 10.3390/nu13082604. https://consensus.app/papers/details/329aa88d29285d1c8f1ddad76d27f8ea/
Kata Kunci
manggis, kulit manggis, ujian klinikal, suplemen, xanthone
