Rumpai ialah antara masalah paling biasa dalam rumput turf. Di padang bola, padang golf dan laman rumah di Malaysia, rumpai seperti rumput kemuncup, rumput sambau dan rumpai berdaun lebar sering mencacatkan permukaan rumput. Artikel ini merumuskan kajian tentang rumpai dalam kawasan turf di Malaysia dan strategi kawalannya.
Tinjauan Rumpai di Semenanjung Malaysia
Kajian Kamaluddin dan rakan-rakan meninjau 50 kawasan rumput turf di Semenanjung Malaysia barat pada November hingga Disember 2007, termasuk padang bola, padang ragbi, padang hoki, tapak semaian turf, laman, landskap, taman rekreasi, green dan fairway golf [1].
Dapatan utama
Sebanyak 79 spesies rumpai daripada 16 famili dikenal pasti.
43 spesies ialah rumpai semusim dan 36 spesies ialah rumpai saka.
Terdapat 30 jenis rumpai rumput, 17 jenis rusiga (sedge) dan 32 jenis rumpai berdaun lebar.
Berdasarkan kelimpahan relatif, rumpai saka lebih dominan berbanding rumpai semusim.
Rumpai paling kerap
Empat spesies dijumpai di lebih 50% kawasan [1]:
| Rumpai | Jenis |
|---|---|
| Cyperus aromaticus | Rusiga |
| Fimbristylis dichotoma | Rusiga |
| Chrysopogon aciculatus (rumput kemuncup) | Rumput |
| Borreria repens | Berdaun lebar |
Spesies lain yang lazim dan banyak termasuk Desmodium triflorum dan Ischaemum indicum [1].
Rumpai Mengikut Jenis Kawasan
Kajian rumpai di padang golf, taman rekreasi dan padang bola di Kuala Lumpur, Petaling Jaya, Shah Alam dan Kampung Kuantan dari 1994 hingga 2004 mendapati corak yang berbeza mengikut kawasan [2]:
Fairway golf: Borreria latifolia, Lindernia spp., Desmodium sp., rumput permaidani (Axonopus compressus), rumput kemuncup, Digitaria fuscescens, rumput sambau (Eleusine indica), Paspalum conjugatum, Paspalum vaginatum, Cyperus brevifolius, Cyperus rotundus dan Fimbristylis miliacea.
Taman dan padang bola berumput permaidani: Asystasia gangetica, Borreria spp., Desmodium sp., Cleome spp., ara tanah (Euphorbia hirta), semalu (Mimosa pudica), rumput sambau, lalang (Imperata cylindrica), Cyperus spp. dan Fimbristylis miliacea.
Kawasan bertakung air: Panicum repens, Cyperus aromaticus, Cyperus brevifolius dan Fimbristylis miliacea.
Kajian yang sama memerhatikan bahawa secara umumnya lebih banyak rumpai di padang golf yang ditanam dengan rumput Bermuda atau Serangoon berbanding rumput permaidani [2].
Rumput sebagai rumpai
Menariknya, sesuatu rumput turf boleh menjadi rumpai di tempat lain. Rumput permaidani dianggap sebagai rumpai di fairway yang ditanam dengan rumput Serangoon atau Bermuda [2]. Di utara Australia, rumput permaidani berdaun lebar juga meningkat sebagai rumpai akibat hujan lebat, tanah basah dan penyiraman berlebihan, dan kawalannya dalam turf halus masih menjadi masalah [3].
Pengurusan Rumpai Bersepadu
Pengurusan rumpai bersepadu perlu bermula sebelum menanam, dengan pelan jangka panjang untuk mengurus rumpai di dalam turf dan kawasan sekitarnya, kerana rumpai merebak melalui biji, ubi, rizom dan serpihan [2]. Pendekatan ini merangkumi kaedah pencegahan, kultur dan mekanikal, serta kawalan kimia dan biologi [2].
1. Rumput yang padat ialah pertahanan terbaik
Kajian ke atas rumput musim sejuk mendapati kemunculan rumpai Poa annua jauh lebih rendah apabila disemai ke dalam rumput yang padat dan mantap. Penyelidik menyimpulkan strategi paling berkesan ialah mengekalkan rumput yang padat dan sihat yang mampu bersaing dengan rumpai untuk cahaya, nutrien dan air [4].
2. Pemotongan kerap
Pemotongan kerap ialah kaedah paling popular di padang golf dan padang sukan di Malaysia [2]. Ketinggian pemotongan perlu ditetapkan untuk penindasan rumpai maksimum sambil mengekalkan kualiti yang diterima [5].
3. Pembajaan yang sesuai
Rumpai berdaun lebar berkurang tetapi tidak dapat dikawal sepenuhnya apabila lebih banyak nitrogen diberikan [5]. Kajian rumput Manila turut mendapati nitrogen mengurangkan liputan rumpai [6].
4. Kawalan kimia
Racun rumpai masih digunakan secara meluas, tetapi beberapa cabaran dilaporkan:
Di Florida, rumput sambau sukar dikawal dalam green Bermuda. Satu-satunya racun berdaftar untuk tujuan itu tidak mengawal dengan berkesan, manakala campuran lain berkesan tetapi menyebabkan kecederaan rumput yang tidak boleh diterima. Pengudaraan tanah tidak mempengaruhi kawalan [7].
Kajian di Brazil mendapati sesetengah racun rumpai tidak selektif kepada spesies turf tertentu, manakala yang lain selektif kepada semua spesies yang diuji [8].
Penggunaan berulang racun rumpai di padang golf telah menyebabkan rintangan racun rumpai pada Poa annua [9].
5. Kawalan biologi
Ulasan mendapati agen kawalan biologi mikrob yang diuji setakat ini belum memberikan kawalan rumpai yang konsisten seperti yang diharapkan pasaran, walaupun kemajuan terkini mungkin membuka peluang [10].
Kaedah Kultur Tambahan
Kajian di Florida mendapati verticutting (pemotongan menegak) memberikan pengurangan kecil, kira-kira 8%, pada liputan rumpai Urochloa, tetapi gabungan racun rumpai tertentu memberikan kawalan yang jauh lebih tinggi [11]. Ini menunjukkan kaedah kultur sahaja mungkin tidak mencukupi untuk rumpai yang degil.
Panduan Praktikal
1. Kenal pasti rumpai sebelum memilih kaedah kawalan [1].
2. Rancang kawalan sebelum menanam, termasuk kawasan sekitar [2].
3. Kekalkan rumput yang padat melalui pembajaan dan pemotongan yang betul [4].
4. Perbaiki saliran kerana kawasan bertakung menggalakkan rusiga [2].
5. Elakkan penyiraman berlebihan [3].
6. Putar mod tindakan racun rumpai untuk mengurangkan risiko rintangan [9].
7. Gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label.
8. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI tentang kawalan rumpai yang sesuai untuk spesies turf anda.
Kesimpulan
Tinjauan di Semenanjung Malaysia mengenal pasti 79 spesies rumpai dalam kawasan turf, dengan rusiga seperti Cyperus aromaticus dan Fimbristylis dichotoma, rumput kemuncup dan Borreria repens antara yang paling kerap. Pengurusan rumpai bersepadu yang menggabungkan pencegahan, rumput yang padat, pemotongan dan pembajaan yang betul, serta penggunaan racun yang berhati-hati, ialah pendekatan yang disyorkan. Kawalan biologi masih belum konsisten, dan rintangan racun rumpai menjadi kebimbangan yang semakin meningkat.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat agronomi khusus. Penggunaan racun rumpai mesti mematuhi peraturan tempatan. Rujuk Jabatan Pertanian dan MARDI.
Rujukan
[1] M. Kamaluddin et al. (2009). Floristic Composition of Weed Community in Turf Grass Area of West Peninsular Malaysia. International Journal of Agriculture and Biology.
[2] S. A. Lee (2005). Integrated Weed Management in Golf Courses and Recreational Areas. Unknown Journal.
[3] Peter G. Harrison (2008). Turf weeds across north Australia. Unknown Journal.
[4] N. Amgain et al. (2025). Allelopathic potential of cool?season turfgrass species as an alternative management strategy for weed control. International Turfgrass Society Research Journal. DOI: 10.1002/its2.187.
[5] Daniel Hahn et al. (2020). Managing Cool?Season Turfgrass without Herbicides: Optimizing Maintenance Practices to Control Weeds. CSA News. DOI: 10.1002/csc2.20175.
[6] Michel Pirchio et al. (2018). Autonomous Rotary Mower versus Ordinary Reel Mower—Effects of Cutting Height and Nitrogen Rate on Manila Grass Turf Quality. HortTechnology. DOI: 10.21273/horttech04064-18.
[7] Pawe? Petelewicz et al. (2024). Combined impact of aerification, postemergence herbicides, and post?herbicide irrigation on goosegrass control in bermudagrass putting greens. Agronomy Journal. DOI: 10.1002/agj2.21734.
[8] D. C. da Silva et al. (2016). Selectivity and efficiency of herbicides in warm season turfgrass varieties. African Journal of Agricultural Research. DOI: 10.5897/ajar2016.10982.
[9] R. Barua et al. (2021). Alternative Herbicides for Controlling Herbicide-Resistant Annual Bluegrass (Poa annua L.) in Turf. Agronomy. DOI: 10.3390/agronomy11112148.
[10] J. Neal (2023). Biological Control of Weeds in Turfgrass: Opportunities and Misconceptions. Pest management science. DOI: 10.1002/ps.7436.
[11] David G. Pearsaul et al. (2018). Evaluation of Verticutting and Herbicides for Tropical Signalgrass (Urochloa subquadripara) Control in Turf. Weed Technology. DOI: 10.1017/wet.2018.25.
