Teknologi drone menawarkan banyak kelebihan, tetapi teknologi hanya berguna jika digunakan oleh petani. Di Malaysia, penggunaan drone dalam sawah padi semakin meningkat, tetapi masih ramai petani yang belum menggunakannya. Artikel ini merumuskan kajian tentang penerimaan drone oleh petani, termasuk kajian di kawasan jelapang di Malaysia.
Niat Petani di Kelantan dan Terengganu
Kajian ke atas 384 pesawah di kawasan jelapang KADA, IADA Kemasin Semerak (Kelantan) dan IADA KETARA (Terengganu) mendapati [1]:
Pengeluaran padi di Kelantan dan Terengganu kurang memuaskan disebabkan faktor seperti penuaan petani, saiz ladang dan tenaga kerja.
Responden menunjukkan tahap pengetahuan, norma subjektif, kawalan tingkah laku yang dirasai, sikap dan niat yang tinggi terhadap penggunaan drone.
Walaupun petani mengakui kelebihan drone, penggunaan secara meluas masih belum tercapai.
Penyelidik mencadangkan agensi pembangunan padi menganjurkan program untuk mempromosikan dan menggalakkan penggunaan drone.
Latar Belakang Demografi Tidak Mempengaruhi
Kajian lain ke atas 384 pesawah di kawasan jelapang terpilih mendapati tiada hubungan antara umur, tahap pendidikan, pengalaman, saiz ladang dan pendapatan dengan penggunaan teknologi drone [2]. Penyelidik mencadangkan kerajaan menyediakan peluang kepada semua pesawah tanpa mengira latar belakang untuk menggunakan teknologi drone [2].
Suara Pesawah di Selangor
Kajian temu bual dengan 10 pesawah yang memiliki drone pertanian di kawasan dari Tanjung Karang hingga Sabak Bernam, Selangor, bertujuan mengenal pasti faktor yang mempengaruhi penggunaan drone. Penyelidik menyatakan bahawa tiada kajian terdahulu yang memberi tumpuan kepada kelebihan drone dalam kalangan pesawah di Malaysia [3]. Mereka mencadangkan agensi kerajaan menggunakan maklumat ini untuk memberi cadangan kepada pesawah serta mencari cara membantu dari segi kewangan untuk membeli drone [3].
Pengalaman Negara Lain
Turki
Kajian ke atas 384 petani di Turki mendapati [4]:
Sokongan kerajaan memberi kesan positif kepada keputusan membeli drone.
Saluran pinjaman pilihan utama petani ialah pinjaman tanpa faedah.
Kesediaan untuk menyewa drone lebih tinggi berbanding membeli, dan petani lebih suka koperasi menyediakan perkhidmatan sewaan.
Profil petani yang menerima drone ialah petani muda yang berminat dengan teknologi dan berpendapatan tinggi.
Menariknya, dapatan ini berbeza dengan kajian Malaysia yang tidak menemui hubungan antara umur dan pendapatan dengan penggunaan drone [2].
India
Kajian di India mengenal pasti halangan penggunaan drone di kawasan luar bandar, yang dikelaskan kepada kategori teknikal, sosial, tingkah laku, operasi, ekonomi dan pelaksanaan [5].
Halangan Utama
Berdasarkan kajian yang dirumuskan, halangan utama termasuk:
| Halangan | Contoh |
|---|---|
| Kos | Keperluan bantuan kewangan untuk membeli drone [3] |
| Skala ekonomi | Drone lebih ekonomik untuk kawasan sawit melebihi 3,000 hektar [6] |
| Pengetahuan teknikal | Jurang pengetahuan dalam industri sawit [7] |
| Pelbagai faktor | Teknikal, sosial, tingkah laku, operasi, ekonomi [5] |
Model Perkhidmatan: Penyelesaian untuk Pekebun Kecil?
Memandangkan kos pembelian yang tinggi, model perkhidmatan atau sewaan mungkin lebih sesuai untuk pekebun kecil. Kajian di Turki menunjukkan petani lebih bersedia menyewa berbanding membeli [4]. Ulasan ladang kecil juga menyatakan penurunan kos pemilikan dan operasi memberi sebab untuk optimis tentang penggunaan drone pada masa hadapan [8].
Pemodenan Sawah Konvensional
Kajian di Kalimantan Barat, Indonesia melaksanakan semburan baja dan racun dengan drone di sawah konvensional seluas 1.5 hektar. Penyelidik percaya pendekatan ini boleh membawa pemodenan separa atau penuh kepada sawah konvensional dan diterima oleh komuniti petani untuk meningkatkan kecekapan kerja [9].
Langkah ke Hadapan
1. Latihan dan demonstrasi untuk meningkatkan pengetahuan petani [1].
2. Bantuan kewangan atau pinjaman untuk pembelian drone [3][4].
3. Model perkhidmatan atau sewaan melalui koperasi atau syarikat [4].
4. Akses yang sama rata kepada semua petani tanpa mengira latar belakang [2].
5. Gunakan hanya racun perosak berdaftar dengan Lembaga Racun Makhluk Perosak dan ikut arahan label.
6. Dapatkan nasihat Jabatan Pertanian dan MARDI serta agensi pembangunan padi tentang program drone.
Drone dan Keselamatan Makanan
Rumusan kajian ini perlu dilihat dalam konteks yang lebih luas. Kajian di kawasan jelapang menyatakan teknologi drone selari dengan prinsip pertanian mampan kerana menyokong penjagaan alam sekitar dan kemampanan ekonomi dalam pengeluaran makanan, sambil meningkatkan produktiviti dan keselamatan makanan [1]. Kajian lain menyatakan sistem pengeluaran padi di Malaysia menghadapi pelbagai cabaran, termasuk keadaan cuaca ekstrem, kesuburan tanah dan pengurusan nutrien yang lemah, kekurangan kesedaran dan pengetahuan petani, serta penggunaan teknologi yang lemah [2].
Oleh itu, penggunaan drone bukan sekadar isu teknologi, tetapi sebahagian daripada usaha memodenkan industri padi negara. Kejayaan penggunaannya bergantung kepada gabungan sokongan kerajaan, latihan, kemudahan kewangan dan kesediaan petani sendiri.
Kesimpulan
Kajian di kawasan jelapang di Kelantan dan Terengganu menunjukkan pesawah mempunyai niat yang tinggi untuk menggunakan drone, dan latar belakang demografi tidak mempengaruhi penggunaan. Namun, kos dan akses masih menjadi halangan utama. Program promosi, bantuan kewangan dan model perkhidmatan sewaan mungkin dapat mempercepat penerimaan drone dalam pertanian Malaysia.
Penafian: Artikel ini untuk pengetahuan umum sahaja dan bukan nasihat kewangan atau teknikal khusus. Rujuk Jabatan Pertanian, MARDI dan agensi pembangunan pertanian yang berkaitan.
Rujukan
[1] N. Man et al. (2024). Farmers’ intention towards drone adoption in granary areas of KADA, IADA Kemasin Semerak, Kelantan and IADA KETARA, Terengganu, Malaysia. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science. DOI: 10.1088/1755-1315/1412/1/012019.
[2] N. Man et al. (2024). Does Demographic Backgrounds Affect Agricultural Drone Technology in Granary Areas?. International Journal of Research and Innovation in Social Science. DOI: 10.47772/ijriss.2024.8090185.
[3] M. Shahibi et al. (t.t.). Factors affecting paddy farmers in using drones. Unknown Journal.
[4] Osman Parmaksiz et al. (2023). Technology Acceptance among Farmers: Examples of Agricultural Unmanned Aerial Vehicles. Agronomy. DOI: 10.3390/agronomy13082077.
[5] H. Puppala et al. (2023). Barriers to the adoption of new technologies in rural areas: The case of unmanned aerial vehicles for precision agriculture in India. Technology in Society. DOI: 10.1016/j.techsoc.2023.102335.
[6] Muhammad Khairul Anuar Mohd Noor et al. (2024). Weed control efficiency of unmanned aerial vehicle spray in replanting oil palm plantation areas. Weed Science. DOI: 10.1017/wsc.2024.91.
[7] Zailani Khuzaimah et al. (2022). Application and Potential of Drone Technology in Oil Palm Plantation: Potential and Limitations. Journal of Sensors. DOI: 10.1155/2022/5385505.
[8] S. Gokool et al. (2023). Crop Monitoring in Smallholder Farms Using Unmanned Aerial Vehicles to Facilitate Precision Agriculture Practices: A Scoping Review and Bibliometric Analysis. Sustainability. DOI: 10.3390/su15043557.
[9] S. Panjaitan et al. (2022). A Drone Technology Implementation Approach to Conventional Paddy Fields Application. IEEE Access. DOI: 10.1109/access.2022.3221188.
