Pengenalan
Kailan (Brassica oleracea var. alboglabra) ialah antara sayur-sayuran berdaun paling popular di Malaysia dan ditanam secara meluas di tanah rendah (pengetahuan am). Pengurusan nitrogen yang cekap penting untuk hasil yang tinggi tanpa pembaziran baja. Nitrogen merupakan nutrien yang paling banyak diperlukan oleh sayuran berdaun kerana ia menjadi komponen utama klorofil dan protein, tetapi ia juga nutrien yang paling mudah hilang melalui larut resap dan pemeruapan, terutamanya di tanah tropika yang menerima hujan lebat (pengetahuan am).
Artikel ini meringkaskan kajian bertajuk “Growth and yield response of Chinese kale to nitrogen fertilization across contrasting tropical soil textures” (Kunlanit et al., 2026) yang dijalankan di Thailand (Universiti Mahasarakham). Objektifnya ialah menilai tindak balas pertumbuhan, hasil dan kecekapan penggunaan nitrogen kailan terhadap kadar baja urea (46% N) dalam dua tekstur tanah tropika berbeza, iaitu lom berpasir dan tanah liat, melalui eksperimen rumah hijau.
Sorotan Kajian Lepas
Konsep kecekapan penggunaan nitrogen (NUE) menjadi asas kajian ini. Xu et al. (2012), dalam ulasan Annual Review of Plant Biology yang dipetik lebih 2,000 kali, menghuraikan asimilasi nitrogen tumbuhan dan kecekapan penggunaannya. Mereka menunjukkan bahawa faktor pengehad dalam metabolisme tumbuhan untuk memaksimumkan NUE berbeza pada bekalan nitrogen tinggi dan rendah, dan kultivar semasa yang dibiakkan dalam tanah berbaja tinggi mempunyai potensi besar untuk penambahbaikan NUE. Pemerhatian ini selari dengan dapatan Kunlanit et al. (2026) bahawa kadar urea optimum untuk NUE berbeza mengikut keadaan tanah.
Dari segi kaedah, kajian ini menggunakan analisis komponen utama (PCA) untuk memisahkan sampel mengikut tekstur tanah. Jolliffe dan Cadima (2016), dalam ulasan yang dipetik hampir 10,000 kali, memperkenalkan idea asas PCA, apa yang boleh dan tidak boleh dilakukannya, serta variasi teknik yang disesuaikan untuk jenis dan struktur data berbeza. Prosedur analisis tanah dan tisu tumbuhan pula merujuk kepada Laboratory Guide for Conducting Soil Tests and Plant Analysis oleh Jones (2017), termasuk penggunaan meter ion nitrat khusus.
Kajian ini juga meletakkan pengurusan nitrogen dalam konteks yang lebih luas. Khan et al. (2009), dipetik sekitar 1,700 kali, mengulas ekstrak rumpai laut sebagai biostimulan pertumbuhan dan perkembangan tumbuhan dalam sistem pertanian mampan, satu pilihan tambahan kepada baja kimia. Liu (2013), dipetik sekitar 1,200 kali, menegaskan bahawa pengguna perlu memperoleh nutrien dan fitokimia daripada diet seimbang yang kaya dengan sayur-sayuran, bukan daripada suplemen, sekali gus menekankan kepentingan pengeluaran sayuran berkualiti seperti kailan.
Dapatan Utama
Urea meningkatkan klorofil dan biojisim. Kunlanit et al. (2026) menguji empat kadar urea (0, 0.32, 0.64 dan 0.96 g sepasu, bersamaan 0–187.5 kg/ha) dalam tanah lom berpasir dan tanah liat. Kandungan klorofil (SPAD) dan biojisim meningkat dengan kadar urea, dengan nilai tertinggi pada 0.96 g sepasu dalam kedua-dua tanah.
Tekstur tanah membezakan tindak balas. Tanah liat menyokong pengumpulan biojisim keseluruhan yang lebih tinggi, manakala tanah lom berpasir menghasilkan berat segar pucuk (bahagian boleh dipasarkan) yang lebih tinggi. Penulis mengaitkan perbezaan ini dengan perbezaan kesuburan tanah dan ketersediaan nutrien.
Kecekapan nitrogen berbeza ikut tanah. Kecekapan penggunaan nitrogen agronomi mencapai maksimum pada 0.32 g sepasu dalam lom berpasir, tetapi pada 0.96 g sepasu dalam tanah liat.
Biojisim berkait rapat. Ciri-ciri biojisim berkorelasi positif kuat antara satu sama lain (r > 0.90), berkorelasi sederhana dengan klorofil, dan lemah atau tidak signifikan dengan bilangan daun. Analisis komponen utama menunjukkan ciri biojisim mendominasi PC1 (61.9%), manakala bilangan daun menyumbang terutamanya kepada PC2 (14.1%), memisahkan sampel dengan jelas mengikut tekstur tanah.
Biojisim sebagai penunjuk hasil. Penulis menyimpulkan bahawa ciri biojisim merupakan penunjuk yang boleh dipercayai bagi potensi hasil kailan.
| Parameter | Lom berpasir | Tanah liat |
|---|---|---|
| Biojisim keseluruhan | Lebih rendah | Lebih tinggi |
| Berat segar pucuk | Lebih tinggi | Lebih rendah |
| Kadar urea untuk NUE maksimum | 0.32 g/pasu | 0.96 g/pasu |
| Kadar urea untuk biojisim maksimum | 0.96 g/pasu | 0.96 g/pasu |
Perbincangan
Dapatan bahawa kecekapan nitrogen dalam tanah berpasir memuncak pada kadar rendah sangat penting untuk banyak kawasan penanaman sayur di Malaysia yang menggunakan tanah berpasir atau tanah BRIS (pengetahuan am). Dalam tanah sebegini, nitrogen mudah larut resap, maka pemberian kadar tinggi sekali gus membazir. Strategi pemberian berperingkat dalam dos kecil lebih sesuai. Tanah liat pula mampu menahan nitrogen lebih lama dan memberi tindak balas pada kadar lebih tinggi. Bilangan daun bukan penunjuk hasil yang baik; berat pucuk lebih tepat.
Perlu dibezakan antara kadar yang memaksimumkan hasil dan kadar yang memaksimumkan kecekapan. Dalam lom berpasir, biojisim masih meningkat sehingga 0.96 g sepasu, tetapi setiap gram nitrogen tambahan memberi pulangan yang semakin kecil. Seperti dihuraikan oleh Xu et al. (2012), had metabolisme yang berbeza pada bekalan nitrogen tinggi dan rendah menjelaskan mengapa titik optimum ekonomi tidak sama dengan titik hasil maksimum. Bagi pengusaha, keputusan akhir bergantung kepada harga baja berbanding harga kailan di pasaran.
Satu batasan kajian ini ialah ia dijalankan dalam pasu di rumah hijau, maka kadar sepasu perlu ditukar kepada kadar sehektar dengan berhati-hati sebelum digunakan di ladang. Namun, prinsip bahawa tanah berpasir memerlukan pengurusan nitrogen berbeza daripada tanah liat tetap relevan. Pengusaha juga boleh mempertimbangkan baja nitrogen lepasan perlahan atau baja organik untuk tanah berpasir bagi mengurangkan kehilangan melalui larut resap (pengetahuan am), serta biostimulan seperti ekstrak rumpai laut yang diulas oleh Khan et al. (2009).
Implikasi kepada Pengusaha
1. Sesuaikan kadar nitrogen mengikut tekstur tanah.
2. Bahagikan baja kepada beberapa dos kecil di tanah berpasir.
3. Gunakan meter klorofil (SPAD) untuk memantau status nitrogen.
4. Nilai hasil berdasarkan berat pucuk, bukan bilangan daun.
5. Jalankan analisis tanah sebelum menanam untuk menentukan tekstur dan kesuburan asas.
Kesimpulan
Tindak balas kailan terhadap nitrogen bergantung kepada tekstur tanah: tanah berpasir mencapai kecekapan maksimum pada kadar rendah, manakala tanah liat pada kadar tinggi. Ciri biojisim, bukan bilangan daun, ialah penunjuk hasil yang boleh dipercayai. Pengurusan nitrogen khusus tapak, disokong analisis tanah dan pemantauan SPAD, meningkatkan kecekapan dan hasil.
Rujukan
1. Kunlanit, B., Siritrakulsak, T., Sikhruadong, S., et al. (2026). Growth and yield response of Chinese kale to nitrogen fertilization across contrasting tropical soil textures. Australian Journal of Crop Science, 20(3). https://doi.org/10.21475/ajcs.26.20.03.pne131
2. Xu, G., Fan, X., & Miller, A. J. (2012). Plant nitrogen assimilation and use efficiency. Annual Review of Plant Biology, 63. https://doi.org/10.1146/annurev-arplant-042811-105532
3. Jolliffe, I. T., & Cadima, J. (2016). Principal component analysis: A review and recent developments. Philosophical Transactions of the Royal Society A, 374. https://doi.org/10.1098/rsta.2015.0202
4. Jones, J. B. (2017). Laboratory Guide for Conducting Soil Tests and Plant Analysis. CRC Press.
5. Khan, W., Rayirath, U. P., Subramanian, S., et al. (2009). Seaweed extracts as biostimulants of plant growth and development. Journal of Plant Growth Regulation, 28. https://doi.org/10.1007/s00344-009-9103-x
6. Liu, R. H. (2013). Health-promoting components of fruits and vegetables in the diet. Advances in Nutrition, 4(3). https://doi.org/10.3945/an.112.003517
Sumber carian: SciSpace Literature Review (mod High Quality), November 2026.
Kata kunci: kailan, Brassica oleracea var. alboglabra, nitrogen, urea, tekstur tanah, kecekapan nitrogen, SPAD, biojisim
